Activo fronte á artrite, coidándote ao máximo!

O tabaquismo, o sobrepeso ou unha mala alimentación son problemas que poden agravar a artrite. Por iso, en marzo, ConArtritis pide ás persoas que padecen esta enfermidade que coiden os seus hábitos de vida.

• A artrite é un factor de risco cardiovascular polo que se deben evitar o resto de factores que potencian este risco.
• A dieta pode ser unha gran aliada á hora de reducir o estado inflamatorio que xera esta enfermidade no organismo.
• Tendo en conta como uns hábitos de vida saudables poden favorecer o estado de saúde das persoas con artrite.
  

A adherencia ao tratamento e seguir as pautas médicas son aspectos fundamentais no control e a remisión da artrite reumatoide, a artrite psoriásica, a artrite idiopática xuvenil e a espondiloartritis. Con todo, existen outros factores ambientais que tamén poden interferir na actividade da enfermidade, como é o tabaco.  "Nos últimos anos o tabaquismo cobrou moita importancia no tratamento da artrite, xa que se viu que pode ser unha causa para que se presente dunha forma máis agresiva", explica o doutor Juan Ángel Jover, xefe do Servizo de Reumatoloxía do Hospital Clínico San Carlos de Madrid.

A artrite é unha enfermidade inflamatoria que non só afecta a nivel articular, senón que pode provocar problemas extra-articulares; de feito as persoas que a padecen son máis propensas a ter unha afectación pulmonar e das vías aéreas superiores, especialmente se fuman. O estudo "Extra-articular disease manifestations in rheumatoid arthritis: incidence trens and risk factors over 46 years"(1) indica que existe unha maior frecuencia de manifestacións extra-articulares nas persoas con artrite reumatoide fumadoras fronte aos non fumadoras, sendo neles máis común a aparición os nódulos reumatoides e a afectación pulmonar. Á súa vez, varios estudos(2) indican que os fumadores presentan unha peor resposta ao tratamento, ao necesitar un maior número e máis dose de fármacos. Por iso "é fundamental que os médicos indiquen ao paciente a importancia de abandonar este hábito e que eles sexan conscientes que deben deixalo", indica o Dr. Jover.

Risco cardiovascular e sobrepeso

Outro órgano que se pode ver afectado polo proceso inflamatorio da artrite é o corazón. A pericardite ou inflación do pericardio xorde en preto do 50% das persoas con artrite reumatoide, especialmente en fases avanzadas, agravándose o problema se a persoa presenta outros factores de risco cardiovascular. "A artrite é un factor de risco cardiovascular, máis incluso que calquera outra enfermidade inflamatoria, pero se ademais sumámoslle o tabaquismo, a hipertensión, ou a obesidade, imos sumando factores que incrementan este risco", explica o Dr. Jover. Ademais, existen estudos que indican que o exceso de peso tamén pode reducir os efectos do tratamento farmacolóxico con anti-TNF e con FAMEs, mentres que a obesidade diminúe as probabilidades de alcanzar a remisión da artrite(3). Neste aspecto, o doutor Juan Angel Jover apunta, "É moi difícil que unha persoa con obesidade mórbida e artrite, evolucione ben. Son casos moi extremos, pero moi claros porque cando se lles somete a unha cirurxía bariátrica e se lles trata a obesidade, melloran notablemente da súa artrite. O sobrepeso non só supón unha sobrecarga mecánica das articulacións, senón que xera un ambiente pro inflamatorio que fai que os efectos da patoloxía sexan máis agresivos e difíciles de controlar".

A alimentación como aliada

A nutrición e a saúde atópanse intimamente ligadas, e non o ía a ser menos nas persoas que padecen artrite. Aínda que non se estableceron pautas específicas para eles, o certo é que os especialistas en dietética e nutrición si dan recomendacións nutricionais beneficiosas para estes pacientes. Pablo Zumaquero, dietista-nutricionista explica "O consumo prevalente de alimentos antiinflamatorios, como pode ser a cúrcuma ou o jengibre, fronte aos inflamatorios, como o trigo, si pode influír no control da enfermidade, xa que se achegamos ao organismo máis materia prima coa que crear sustancias antiinflamatorias, será máis probable reducir o estado xeral de inflamación que teñen as persoas con artrite". Con todo, non podemos facer unha clasificación de alimentos estrela e prohibidos para eles, "é máis apropiado falar dunha estratexia dietética boa, como a dieta mediterránea, na que a base sexan as verduras, as hortalizas e as froitas; cunha achega proteica de calidade a través dos ovos, a carne magra e o peixe, aumentando o de tipo azul; co aceite de oliva como fonte de graxa principal, e reducindo un pouco os cereais, especialmente o trigo", apunta Pablo Zumaquero deixando claro que si se debe prescindir de certos produtos alimenticios, "Débese eliminar por completo os produtos procesados e ultra-procesados, como a bolería, os refrescos, os snacks de bolsa, etcétera, debido para o efecto inflamatorio que produce a combinación dos seus ingredientes, entre os que se adoitan atopar o azucre, a fariña refinada e as graxas de mala calidade. Ao organismo non lle fan falta estas sustancias e sen elas pódense notar mellorías".
 
Como deben coidarse as persoas con artrite?

O Dr. Jover é moi claro e sinxelo á hora de dar recomendacións, "Son os consellos xerais sobre exercicios físico, descanso e dieta que se dan a toda a poboación, pero non o deben tomar como unha opción, é unha obriga, que estas persoas leven unha vida sa e estean activos; teñen que coidarse igual ou máis que o resto da poboación, pero nunca menos". No que se refire aos aspectos nutricionais, Pablo Zumaquero detalla estas 10 recomendacións:

1. Evitar o frito en aceite abundante, especialmente os aceite vexetais ricos en omega 6 porque cando alcanzan temperaturas altas, se oxidan e xeran un colesterol LDL oxidado (o colesterol LDL é o considerado como "malo"), o cal aumenta o risco cardiovascular.
2. Evitar cociñar a temperaturas moi forte que xere a carbonización da carne ou o peixe.
3. Optar por guisos, cocción ao forno ou ao vapor.
4. Eliminar os produtos procesados.
5. Aumentar o consumo de peixe azul.
6. Usar aceite de oliva virxe extra como graxa de base.
7. Reducir o consumo de bebidas alcohólicas, refrescos, café e té.
8. Reducir o consumo de fariñas con glute.
9. Incorporar como uso habitual algunhas especias como a cúrcuma, o jengibre ou o romeu, en cociñados normais.
10. Ter en conta os niveis da vitamina D para previr a osteoporose, se é necesario a través da suplementación pautada e guiada por un especialista.

Bibliografía:

1. Turesson C, O’Fallon WM, Crowson CS, Gabriel SE, Matteson EL. Extra-articular disease manifestations in rheumatoid arthritis: incidence trends and risk factors over 46 years. Ann Rheum Dis. 2003;62:722–7
2. Soderlin M, Petersson I, Bergman S, Svensson B. Smoking at onset of rheumatoid arthritis (RA) and its effect on disease activity and functional status: experiences from BARFOT, a long-term observational study on early RA. Scand J Rheumatol. 2011;40:249–55.-  Wessels JA, Van der Kooij SM, le Cessie S, Kievit W, Barerra P, Allaart CF, et al. A clinical pharmacogenetic model to predict the efficacy of methotrexate monotherapy in recent-onset rheumatoid arthritis. Arthritis Rheum. 2007;56:1765–75

3. George MD et al.  The Obesity Epidemic and Consequences for Rheumatoid Arthritis Care. Curr Rheumatol Rep. 2016 Jan;18(1):6

 Fonte: ConArtritis.org 

Amósanos como vives #ActivoAR e coidándote ao completo, compartindo nas redes de ConArtritis a túa fotografía facendo o sinal da victoria. Queres ver as fotos que xa enviaron outras persoas? Mira aquí a galería.
 
Twitter conartritis
Facebook conartritis
Instagram conartritis

 

Activo frente a la artritis, mes a mes

ConArtritis puxo en marcha a campaña "Activo frente a la artritis, mes a mes" informando de cómo esta enfermidade crónica e autoinmune pode afectar en diferentes aspectos da vida. Información xeral sobre a campaña


O mes de xaneiro dedicouse ao ámbito laboral, que dalgún xeito pode verse alterado na vida das persoas con artrite a causa da enfermidade. Coincidindo co lanzamento da campaña, déronse a coñecer os resultados dun estudo sobre a situación laboral das persoas que padecen artrite, que arroxou datos como que o 64% das persoas con artrite que traballan realizan funcións que requiren de esforzo físico, ou que o 35% manifestan sentir medo por perder o seu traballo debido á artrite.
Máis información.

En febreiro, estase dedicando a campaña "Activo frente la crisis, mes a mes", ás relacións de parella. Sen dúbida, un diagnóstico de artrite provoca (ademais da dor asociada á enfemidade) un impacto psicolóxico e emocional importante que pode afectar directamente ás relacións sociais, familiares e de parella. ConArtritis fálanos a través desta campaña, das dificultades á hora de manter relacións sexuais, así como do poder terapéutico do amor, elaborando ademáis un decálogo con consejos para ayudar a las personas con artritis, a sus parejas y familiares a convivir mejor con esta enfermedad sin que su relación se vea afectada.
Máis información.

  
Como apoio á campaña, ConArtritis pide a colaboración das persoas con esta enfermidade para que amosen como viven "Activos/as fronte á artrite", subindo fotos ás redes sociais Twitter, Facebook ou Instagram de ConArtritis co hashtag #ActivoAR. Isto servirá para amosar que se pode vivir o día a día con actitude positiva, a pesar da enfermidade.
Máis información e acceso á galería de fotografías #ActivoAR.

Vivir con artrite: consellos (33)

Consellos sobre exercicio físico:

A artrite reumatoide causa dor e rixidez nas articulacións e os tendóns e, por iso, é importante que permaneza activo e que manteña o corpo todo o flexible que poida. O exercicio moderado pode axudar a promover a saúde articular, potenciar a forza muscular e aumentar a flexibilidade e a resistencia.
Pero antes de comezar cun programa de exercicio, fale co seu médico ou con outro profesional sanitario.
Recorde que non debe esforzarse en exceso. Se se lle hinchan as articulacións ou nota unha dor intensa, deixe que os músculo e as articulacións se recuperen antes de reanudar o plan de exercicio.

Extraído do folleto "Consejos para llevar una vida plena con Artritis Reumatoide", editado por MSD

Vivir con artrite: consellos (32)

Siga unha dieta equilibrada comendo alimentos variados 

Alimentos recomendados:

• A avena é rica en fibra.
• As hortalizas de cor verde escura son ricas en calcio.
• As froitas como as fresas conteñen azúcares naturais.
• As hortalizas son ricas en vitaminas e nutrintes.
• O pescado azul e os ovos conteñen ácidos grasos e omega 3.

Comidas e bebidas que debe evitar:

• Os fritos e un exceso de carnes vermellas e tratadas.
• Patacas fritidas de bolsa, bolos, galletas, manteiga e nata.
• Bebidas gaseosas, café e alcohol.

Extraído do folleto "Consejos para llevar una vida plena con Artritis Reumatoide", editado por MSD

Vivir con artrite: consellos (31)

Deporte e espondilite anquilosante.

O deporte é sempre recomendable, por non dicir imprescindible, en todos nós, incluído os pacientes con espondilite anquilosante. Realizar exercicio aeróbico mellora o sistema cardiovascular e a función pulmonar. Por outro lado, mantén o ton muscular de maneira que mellora as contracturas que aparecen ao longo do día e mellora a flexibilidade dos pacientes con espondilite mellorando a rixidez e a mobilidade. (...) A elección do exercicio ou deporte a realizar virá determinado polo grao de afectación (...) É bo engadir en calquera que sexa a actividade deportiva que se realice, un especial interese nos estiramentos, en traballar a musculatura do tronco e cadeiras e exercicios da caixa torácica. (...) Son especialmente interesantes os deportes dentro de medio líquido xa que este protexe as articulacións do impacto aínda que non sempre se adapta aos nosos gustos. Non existe ningun deporte especialmente contraindicado de forma xeral pero recoméndase que se eviten os deportes de alto impacto ou que supoñan un maior risco de fracturas como poida ser a hípica ou o rugby.

Extraído de: Revista Mira, nº 4. Artigo “El paciente pregunta” Dra. Mireia Moreno

Vivir con artrite: consellos (30)

Alterne períodos de actividade e de descanso.
Distribúa os seus labores ao longo do día para evitar movementos repetitivos sobre as mesmas articulacións. Traballe a un ritmo tranquilo e pausado intercalando períodos de descanso antes de sentirse fatigado ou dorido.

Extraído de: Revista Mira, nº 4. Artigo “Hábitos para cuidar las articulaciones”, de María Victoria Barrera

Vivir con artrite: consellos (29)

Presta atención á adherencia ao tratamento

A adherencia ao tratamento defínese como o grao no que o comportamento do paciente se corresponde coas recomendacións do profesional médico. O teu papel como paciente é fundamental:
Establece unha relación de respecto e confianza co profesional sanitario.
Non te sintas culpable, es só un dos factores que inflúen na adherencia.
Solicita instrucións sinxelas e doadas para reducir as dificultades á hora de seguir o tratamento.
Mantén unha comunicación fluída cos profesionais.
O apoio da túa familia e amigos é clave.
Solicita programas de educación para pacientes para obter unha información completa.

FALA CO TEU MÉDICO SOBRE O TEU PAPEL NO TRATAMENTO.

Extraído do artigo "El papel de la enfermería fundamental para la adherencia al tratamiento", publicado en Revista Mira, nº 1, vol. 2. 2014. Autoría: Mª José León Cabezas.

Vivir con artrite: consellos (28)

Á hora de viaxar...

Se tomas medicación, lleva contigo no bolso de man:

• Medicación suficiente para o tempo que esteas fóra e un pouco máis para calquera imprevisto.
• Identificación dos medicamentos (nome comercial e xenérico).
• Certificado da necesidade dos medicamentos.

ü

Vivir con artrite: consellos (27)

Á hora de viaxar...

• Planifica as viaxes con tempo
• Evita as aglomeracións
• Ten a cartilla sanitaria europea ó día
• Busca a maior comodidade no medio de transporte que utilices

Exemplos: 

• Se viaxas en avión, elixe voos directos.
• Se viaxas en coche, fai descansos frecuentes.
• Se viaxas en autobús, camiña nas paradas.
• Se viaxas en tren, móvete cada certo tempo. 

O exercicio físico, clave na artrite reumatoide.

No marco da presentación da campaña "Outubro, mes da artrite", púxose o acento na importancia do exercicio físico como un hábito moi recomendable para as e os pacientes de artrite reumatoide.

A artrite reumatoide diferénciase doutras enfermidades crónicas en que o seu tratamento non se basea unicamente en tomar os medicamentos correspondentes. O paciente ten que manterse activo aínda que teña dor, siga as indicacións do seu médico a pesares de que desaparezan os síntomas e acuda ao fisioterapeuta de forma regular, entre outras medidas.

Segundo un estudo dos doutores Juan Antonio Olmo Fernández-Delgado, do Servizo de Rehabilitación do Hospital Comarcal do Noroeste (Murcia), e José Antonio García, do Servizo de Reumatoloxía da Clínica Sol e Mar (Murcia), a práctica continuada de exercicio físico é recomendable e inflúe positivamente en diversos aspectos da evolución da artrite, algo que podería estar relacionado cos cambios no sistema inmunitario que provoca o exercicio.
Permanecer activos mellora a forza muscular dos pacientes, o que favorece que as articulacións sufran menos. "O exercicio físico incrementa a amplitude de movemento, a capacidade de amortecemento e a flexibilidade das articulacións", explica o presidente da SER, quen engade que "non" se deben esquecer os aspectos psicolóxicos, xa que o deporte aumenta a autoestima, diminúe a ansiedade, mellora o estado de ánimo e o equilibrio emocional e, ademais, aumenta a distracción".

O exemplo de Maje Navarro

Mª Jesús Navarro

Un exemplo de como o exercicio físico reduce os síntomas da artrite reumatoide é a atleta profesional María Jesús Navarro, cara visible da campaña de ConArtritis e a quen lle diagnosticaron esta enfermidade aos 18 anos.

Nese momento o seu médico díxolle que tería que deixar o deporte, gardar repouso absoluto e mentalizarse de que podería rematar nunha cadeira de rodas. Tras oito anos sen correr, volveu crer nela e cambiou ese futuro que o predestinaran. Hoxe, a pesar da artrite, Maje Navarro compite a nivel profesional en ultramaratóns.

Vivir con artrite: consellos (26)

Terapias complementarias.

Existen outras técnicas, como a fisioterapia (exercicios e posturas que axudan á mobilidade e a reducir a dor), a hidroterapia (beneficios da auga, sobre todo se son mineromedicinais), o ioga, Tai Chi, o método Pilates (axudan á relaxación e a conseguir as posturas axeitadas)... que supoñen un suplemento aos tratamentos farmacolóxicos e conseguen efectos positivos complementarios.

Extraído de www.reumatologiasalud.es (Fundación Abbott)

Vivir con artrite: consellos (25)

O apoio familiar.
En todas as doenzas crónicas, o apoio dos teus seres queridos axuda a soportar a enfermidade. Se contas con ámbito familiar e de amigos, sen dúbida constitúen un valioso apoio.

Extraído de www.reumatologiasalud.es (Fundación Abbott)

Vivir con artrite: consellos (24)

Podo traballar tendo artrite reumatoide?

Por suposto que pode traballar. Unicamente debe evitar estar moito tempo de pé e realizar movementos repetitivos, sobre todo coas mans.

Extraído de “Calendario 2010: Consejos para la artritis reumatoide”, editado por Abbott e Elsevier Doyma e elaborado polo Dr. Rafael Goya Moscoso a partir das publicacións: Artritis reumatoide: Guía de la enfermedad para el paciente; ¿Qué es la artritis reumatoide?, e La dieta y las enfermedades reumáticas, editados pola Sociedad Española de Reumatoloxía

Vivir con artrite: consellos (23)

Mantén unha actitude positiva

Unha actitude positiva, incluso ante as adversidades, axudarache a ter mellores habilidades físicas e mentais.

Se a túa artrite che está afectando emocionalmente, cóntallo ao psicólogo. Poderá darche algunhas pautas para un mellor control das túas emocións e sentimentos.

Busca apoio nas asociacións de pacientes; poderás contactar con outras persoas que te entenden e poden apoiarte.

Extraído de “Puntos de encuentro en Artritis Reumatoide. Guía para el paciente”.

Vivir con artrite: consellos (22)

A artrite reumatoide non impide quedarse embarazada

Curiosamente, moitas mulleres melloran durante o embarazo. Se pensa quedarse embarazada dígallo ó seu médico, quizáis sexa preciso cambiar a medicación.

Extraído de “Calendario 2010: Consejos para la artritis reumatoide”, editado por Abbott e Elsevier Doyma e elaborado polo Dr. Rafael Goya Moscoso a partir das publicacións: Artritis reumatoide: Guía de la enfermedad para el paciente; ¿Qué es la artritis reumatoide?, e La dieta y las enfermedades reumáticas, editados pola Sociedad Española de Reumatoloxía

Vivir con artrite: consellos (21)

Coidar as posturas.

Elixa cadeiras de asento duro, con respaldo de suxeite a espalda, os pes deben estar apoiados no chan. Utilice un colchón firme e unha almofada para que a espalda adquira a súa postura natural. Coloque ao seu alcance os obxectos que utiliza con frecuencia para evitar esforzos extra, evite as actividades que produzan dor e intercale periodos de descanso.

Extraído do artigo “Consejos generales para proteger las articulaciones”, publicado na revista Mira nº 1. Autora: Nieves Martínez Alberola.

Vivir con artrite: consellos (20)

É recomendable usar un calzado cómodo

Pode ser recomendable un pouco de tacón, se é baixo e ancho. O talón debe estar ben suxeito polo que son recomendables zapatos con reforzo posterior. Os tacóns altos e finos van producir ou empeorar os problemas de xeonllos e columna, chegando incluso a deformar os pés.

Extraído de “Calendario 2010: Consejos para la artritis reumatoide”, editado por Abbott e Elsevier Doyma e elaborado polo Dr. Rafael Goya Moscoso a partir das publicacións: Artritis reumatoide: Guía de la enfermedad para el paciente; ¿Qué es la artritis reumatoide?, e La dieta y las enfermedades reumáticas, editados pola Sociedad Española de Reumatoloxía

Vivir con artrite: consellos (19)

Tome unha ducha quente pola mañás

Axudaralle a eliminar o agarrotamento articular e prepararao para pasar un bo día.

Extraído de “Calendario 2010: Consejos para la artritis reumatoide”, editado por Abbott e Elsevier Doyma e elaborado polo Dr. Rafael Goya Moscoso a partir das publicacións: Artritis reumatoide: Guía de la enfermedad para el paciente; ¿Qué es la artritis reumatoide?, e La dieta y las enfermedades reumáticas, editados pola Sociedad Española de Reumatoloxía

Vivir con artrite: consellos (18)

Acude a todas as túas citas

A algúns pacientes pode resultarlle pesado ter que visitar ao reumatólogo unha ou dúas veces ao ano (dependendo da gravidade) pero isto tamén forma parte do protocolo para conseguir unha mellor calidade de vida. O especialista realizaralle as análises pertinentes e adaptará o tratamento ás necesidades da enfermidade. É unha boa medida para controlar a súa evolución.

Extraído da revista MG, nº 39. Artigo elaborado por AMAPAR.

Vivir con artrite: consellos (17)

Mantén as articulacións e os músculos en forma

É fundamental para a rehabilitación das articulacións e a súa mellor mobilidade. Deste xeito a persoa sentirase máis áxil na realización das súas actividades diarias. Segundo o grado da enfermidade, os fisioterapeutas ensinarán uns exercicios determinados, que poderán practicar todos na casa.

Extraído da revista MG, nº 39. Artigo elaborado por AMAPAR.